Các loại biến chứng nhiễm trùng ở bệnh tiểu đường và cách phòng tránh

Bệnh lý nhiễm trùng trên bệnh nhân tiểu đường hay gặp ở những vị trí có sẵn nhiều vi khuẩn, bao gồm: nhiễm trùng tiết niệu, nhiễm trùng phổi, nhiễm trùng da và mô mềm, nhiễm trùng răng miệng, …

Nhiễm trùng tiết niệu

Rất thường gặp trên bệnh nhân tiểu đường, ở nữ nhiều hơn nam như:

Viêm bàng quang: biểu hiện sốt nhẹ hoặc không sốt, tiểu buốt, tiểu gắt, tiểu khó. Nước tiểu đục, có cặn, và có khi có máu. Tuy nhiên gần 90% bệnh nhân tiểu đường bị viêm bàng quang không có triệu chứng. Do đó, để chẩn đoán chính xác cần dựa vào các xét nghiệm nước tiểu.

Viêm thận, bể thận: biểu hiện đau vùng hông lưng, sốt cao, lạnh run, có thể tiểu đục hoặc tiểu máu.

Phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng đường tiết niệu bằng cách:

  • Vệ sinh đường tiểu tốt, đặc biệt là với phụ nữ, giúp giảm thiểu khả năng bị nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Thực hiện bằng cách giữ nhà vệ sinh sạch sẽ, rửa vùng kín sạch sẽ sau khi quan hệ tình dục, không nhịn tiểu và uống nhiều nước.
  • Nhiễm nấm đường sinh dục thường có thể tránh được bằng cách vệ sinh âm đạo tốt.
  • Ngoài ra, ăn các thực phẩm có lợi, chẳng hạn như sữa chua chứa vi khuẩn axit, có thể hữu ích để ngăn ngừa nhiễm trùng nấm men.

Nhiễm trùng phổi: Thường gặp nhất là viêm phổi và lao phổi.

Viêm phổi: biểu hiện sốt cao, ho, khạc đàm, khạc máu, đau ngực, khó thở,… Viêm phổi ở bệnh nhân tiểu đường thường nặng do tổn thương nhu mô phổi lan tỏa, dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như áp xe phổi, nhiễm trùng huyết.

Phòng ngừa biến chứng viêm phổi bằng cách: đến ngay chuyên khoa, để bác sĩ xét nghiệm đàm, máu và điều trị theo phác đồ lao.

Lao phổi: biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, da xanh, ra mồ hôi đêm, gầy sút cân nhanh, sốt nhẹ về chiều, ho khan có thể có đàm hoặc máu kéo dài dai dẳng, đau ngực, khó thở, … Tỷ lệ mắc bệnh lao phổi ở bệnh nhân tiểu đường cao gấp 2 – 4 lần BN không bị tiểu đường. Ðặc điểm của lao phổi ở BN tiểu đường thường nặng và tiến triển nhanh, nếu không được điều trị sẽ suy kiệt và dẫn tới tử vong.

Phòng ngừa biến chứng lao phổi bằng cách : khám ngay chuyên khoa xét nghiệm đàm, máu để có hướng điều trị thích hợp.

Nhiễm trùng da – mô mềm

  • Viêm quầng đỏ, viêm mô tế bào biểu hiện bằng các mảng viêm đỏ đau trên da, đau, có thể có hạch, bàn chân có thể sưng to
  • Loét chân, bàn chân: Thường gặp ở các vị trí ngón chân, mặt trước cẳng chân, cổ chân, lòng bàn chân. Thường có hoại tử ướt, chảy mủ thối kèm theo sưng nề tấy đỏ tại chỗ.
  • Viêm da do tụ cầu: Biểu hiện trên da có nhiều mụn nhọt.
  • Nhiễm nấm: thường gặp là nhiễm nấm ở bộ phận sinh dục (thường ở nữ, do nấm Candida), nấm ở kẽ giữa các ngón chân có thể gây nên loét bàn chân.

Phòng ngừa biến chứng nhiễm trùng da-  mô mồm bằng cách:

  • Kiểm tra bàn chân hằng ngày: Tìm vết đỏ, đau, mụn nước, vết cắt, vết trầy xước hoặc các vết loét khác. Nếu khó quan sát thì sử dụng gương hoặc nhờ người nhà giúp đỡ.
  • Giữ vệ sinh sạch sẽ, rửa chân hàng ngày bằng nước ấm: không ngâm chân trong nước quá lâu, tránh nhiệt độ quá nóng hoặc lạnh. luôn thử nhiệt độ của nước trước khi, luôn lau khô các kẽ chân sau khi rửa. Không sử dụng nước nóng làm ấm chân.
  • Giữ da chân mềm mại, giữ gót chân không bị chai: Sử dụng kem bôi trơn vaseline hoặc kem dưỡng ẩm để giữ cho da khỏi bị khô hoặc nứt, ngăn ngừa hình thành các vết chai. Tuy nhiên tránh thoa kem vào kẽ chân, vì dể gây nên nhiễm trùng nếu có trầy xước
  • Cắt móng chân thường xuyên: Cắt móng thẳng, tránh cắt khoé móng, dũa móng mịn, tránh sắc cạnh dễ gây tổn thương da. Nếu bị mất cảm giác bàn chân, không nên tự cắt móng mà nên nhờ người nhà giúp đỡ
  • Luôn mang giày và vớ mềm: Không đi chân trần trong nhà hoặc ngoài trời, tránh giẫm phải những dị vật có thể làm tổn thương bàn chân, không sử dụng băng dính trên chân, không cắt vết chai.
  • Luôn giữ dòng máu lưu thông tốt ở chân: thường xuyên luôn cử động cẳng, bàn chân mỗi hay nhón gót tại chỗ nhằm tăng co bóp các cơ vùng cẳng chân giúp máu lưu thông tốt hơn, không mặc vớ và quần quá chật, tránh mang vớ thun vì gây giảm lưu lượng máu đến chân. Mang vớ với các đường nối ở bên ngoài để tránh chà sát vào bàn chân. Thay vớ hàng ngày.
  • Tăng cường hoạt động thể chất: tập thể dục mỗi ngày 30 – 60 phút: đi bộ, đạp xe đạp, bơi lội,… Tránh các hoạt động gắng sức hoặc các hoạt động làm tăng áp lực tì đè lên bàn chân như chạy, nhảy. Luôn luôn hỏi ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi thực hiện bất cứ những hoạt động nào. Vì đôi khi những hoạt động đó có thể làm nặng thêm tình trạng tổn thương bàn chân.
  • Tái khám ngay khi bàn chân có biểu hiện bất thường: đau, loét, đốm đỏ hay sưng … khám định kỳ cảm giác của bàn chân ít nhất 1 lần/ năm.

Nhiễm trùng răng miệng

Đây là biến chứng rất hay gặp ở bệnh nhân tiểu đường gây nên rụng răng, mất răng, viêm lợi, viêm quanh chân răng, sâu răng, cao răng. Viêm mủ chân răng, sưng tấy vùng hàm mặt có thể dẫn tới nhiễm trùng huyết và tử vong.

Ngoài các nhiễm trùng thường gặp trên, bệnh nhân tiểu đường còn có thể bị một số bệnh lý nhiễm trùng hiếm gặp như: viêm túi mật khí thủng, viêm tai ngoài ác tính, viêm tuyến mang tai…

Phòng ngừa biến chứng răng miệng bằng cách: vệ sinh răng miệng đúng cách, dùng các loại bàn chải mềm, chải răng thường xuyên và tránh gây các tổn thương trong khoang miệng.

Chẩn đoán và điều trị nhiễm trùng

Chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời các bệnh nhiễm trùng là rất quan trọng, càng để muộn thì biến chứng nhiễm trùng do tiểu đường càng khó điều trị.

Bác sĩ có thể thực hiện một hoặc nhiều xét nghiệm để chẩn đoán nhiễm trùng, bao gồm xét nghiệm máu, soi dịch tiết, xét nghiệm định tính nước tiểu, chụp X-quang và kiểm tra sức khỏe toàn diện. Đồng thời sử dụng thêm các thuốc kháng sinh đường uống hoặc đường bôi.

Đa số các trường hợp bệnh nhân tiểu đường khi bị biến chứng nhiễm khuẩn cần được tiêm insulin để kiểm soát tốt đường máu, đồng thời dùng kháng sinh và biện pháp điều trị đặc hiệu khác.

Vì vậy, bệnh nhân tiểu đường khi có các dấu hiệu nghi ngờ bị nhiễm khuẩn hoặc khi đang điều trị mà đường máu tăng cao không rõ lý do cần đến khám bác sĩ chuyên khoa ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Theo dõi các triệu chứng của nhiễm trùng tại nhà 

Người bệnh tiểu đường nên thận trọng và chú ý đến bất kỳ thay đổi nào trong cơ thể, bởi đó có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng. Một số ví dụ về sự thay đổi trên cơ thể của bệnh nhân tiểu đường nên được cảnh báo như: sốt, ho, tiết dịch âm đạo có mùi hôi, đau khi đi tiểu, nước tiểu đục, có máu hoặc có mùi hôi, chấn thương, xây xước da, hoặc khi đang điều trị mà đường huyết tăng cao không rõ lý do thì bệnh nhân cần đến khám bác sĩ chuyên khoa ngay để được tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Theo : Cinnabet.vn