Các xét nghiệm chuẩn đoán bệnh tiểu đường

Chỉ có các bác sĩ chuyên khoa mới có thể chẩn đoán bệnh tiểu đường, tiền tiểu đường và tiểu đường thai kỳ thông qua các xét nghiệm máu. Bạn không thể tự chẩn đoán tiểu đường nếu bạn nghĩ rằng mình có nguy cơ mắc bệnh. Các thiết bị tự kiểm tra đường huyết như máy đo đường huyết không thể chẩn đoán được bệnh tiểu đường. Vậy cần phải làm những xét nghiệm gì để phát hiện tiểu đường? 

Bệnh tiểu đường là gì?

Bệnh tiểu đường là tình trạng khiến lượng đường trong máu của bạn tăng lên mức giới hạn cho phép.Nguyên nhân là

Ở những người khỏe mạnh, nồng độ đường trong cơ thể được điều chỉnh bằng một hormone gọi là insulin.

Tuy nhiên, khi mắc bệnh tiểu đường, cơ thể bạn không tiết đủ insulin hoặc insulin không hoạt động đúng cách. Điều này khiến lượng đường trong máu của bạn tăng lên. Nếu không được điều trị, nồng độ đường trong máu cao có thể gây tổn thương nội tạng.

Ai nên được kiểm tra bệnh tiểu đường?

Bất kỳ ai có triệu chứng của bệnh tiểu đường nên được kiểm tra căn bệnh này. Ở giai đoạn đầu, bệnh tiểu đường có thể hoặc không gây ra nhiều triệu chứng. Bạn nên đi xét nghiệm nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào dưới đây:

  • Luôn cảm thấy rất khát nước
  • Lúc nào cũng cảm thấy mệt mỏi không rõ nguyên nhân
  • Cảm thấy rất đói, ngay cả sau khi ăn, ăn nhiều nhưng lại bị sút cân
  • Mắt mờ
  • Đi tiểu thường xuyên hơn bình thường
  • Vết thương lâu lành
  • Cảm giác đau nhức, tê tay chân

Tuy nhiên đa số mọi người sẽ không có bất kỳ triệu chứng nào nhưng có thể có các yếu tố nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và cần được kiểm tra. Các nguy cơ bao gồm:

  • Bất kỳ tuổi nào nhưng có BMI ≥ 23 kg/m2 (người Châu Á) có 1 hoặc nhiều yếu tố nguy cơ:.
  • Có người thân trong gia đình bị tiểu đường
  • Bị huyết áp cao, triglyceride cao, cholesterol HDL thấp hoặc bị bệnh tim .
  • Phụ nữ đã từng được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ.
  • Tiền sử bệnh tim mạch.
  • Người bị tăng huyết áp.
  • Phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang.
  • Người it vận động thể lực.
  • Người từ 45 tuổi trở lên, thừa cân
  • Bất cứ ai đã được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường đều được khuyên nên xét nghiệm hàng năm.

Trong trường hợp các xét nghiệm lâm sàng cho thấy dấu hiệu của bệnh tiểu đường bác sĩ có thể tiến hành một trong ba dạng xét nghiệm chuyên biệt sau trước khi đưa ra chẩn đoán.

1. Xét nghiệm A1C (HbA1C)

Xét nghiệm A1C (hay còn gọi là HbA1C) là xét nghiệm máu để đo hàm lượng glucose huyết ở hemoglobin – loại protein vận chuyển oxy trong hồng cầu. Ưu điểm của phương pháp này là bạn không phải nhịn ăn, và không phải uống bất kỳ dung dịch nào trước và trong khi tiến hành xét nghiệm.

Kết quả A1C Ý nghĩa
Thấp hơn 5.7% Mức glucose huyết bình thường
5.7% – 6.4% Tiền tiểu đường
6.5% hoặc cao hơn Bệnh tiểu đường

 

Xét nghiệm A1C ( HbA1C)là một trong những chỉ số xét nghiệm rất quan trọng với bệnh nhân tiểu đường vì nó phản ánh toàn diện hơn về tỷ lệ % trung bình đường huyết của bạn trong 3 tháng vừa qua đã được kiểm soát tốt hay chưa. Trên cơ sở đó giúp cho bệnh nhân cũng như bác sĩ điều trị có kế hoạch điều trị kịp thời cũng như phòng ngừa các biến chứng của bệnh gây ra.

Tuy nhiên, khi kết quả A1C không đồng nhất, có thể không thể thực hiện xét nghiệm này do người bệnh có các yếu tố chống chỉ định như (phụ nữ mang thai, rối loạn hemoglobin), vì vậy bác sĩ cần cân nhắc và tiến hành hai loại xét nghiệm bổ sung là xét nghiệm glucose máu lúc đói và glucose máu qua đường uống dưới đây.

2. Xét nghiệm glucose máu lúc đói

Xét nghiệm này được sử dụng để đo mức đường huyết sau khi nhịn ăn ít nhất 8 giờ. Thời điểm lý tưởng nhất để thực hiện xét nghiệm này là buổi sáng sớm, trước khi ăn sáng và thời gian nhịn ăn ( chỉ uống nước lọc) từ 8-12 tiếng. Xét nghiệm này thường được thực hiện ít nhất 2 lần liên tiếp để chẩn đoán chính xác hơn.

Phải làm xét nghiệm đường huyết lúc đói vì khi bạn không nạp tinh bột ( đường) thì lượng đường trong máu sẽ giảm, nếu như lượng đường trong máu khi đói của bạn vẫn còn cao, chứng tỏ sự điều hòa glucose máu trong cơ thể không hiệu quả.

Kết quả glucose máu lúc đói Ý nghĩa
Thấp hơn 5.6 mmol/L Mức glucose huyết bình thường
5.6 – 6.9 mmol/L Tiền tiểu đường
7 mmol/L hoặc cao hơn Bệnh tiểu đường

Nếu không có triệu chứng tăng đường huyết  (ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân) thì bác sĩ sẽ yêu cầu lặp lại xét nghiệm một lần nữa.

3. Xét nghiệm dung nạp glucose qua đường uống

Sau khi đã nhịn đói khoảng 8 tiếng, bạn sẽ được lấy mẫu máu để kiểm tra glucose máu lúc đói. Tiếp đó, bác sĩ cho bạn uống dung dịch chứa 75 gr glucose( đường) hòa tan trong nước và tiến hành đo mức glucose máu định kỳ trong vòng 2 giờ kế tiếp. Xét nghiệm này chính là dung nạp glucose qua đường uống.

Nghiệm pháp dung nạp glucose (2 tiếng sau khi uống glucose) Ý nghĩa
Thấp hơn 7.8 mmol/L Mức glucose huyết bình thường
7.8 – 11 mmol/L Tiền tiểu đường
11.1 mmol/L hoặc cao hơn Bệnh tiểu đường

Ưu điểm của phương pháp xét nghiệm này là giúp phát hiện tình trạng tiền tiểu đường, tiểu đường thai kỳ và người có biểu hiện kháng insulin.

Chuẩn bị trước khi làm xét nghiệm

Xét nghiệm đường huyết khi đói

  • Khi làm xét nghiệm này không được ăn và uống gì trừ nước lọc trong vòng ít nhất 8 tiếng trước khi tiến hành xét nghiệm.
  • Đối với những trường hợp đã được chẩn đoán tiểu đường, bệnh nhân có thể sẽ phải chờ sau khi lấy mẫu máu mới dùng insulin hoặc các thuốc khác mà hàng ngày vẫn uống.
  • Bệnh nhân tiểu đường cũng có thể sẽ được xét nghiệm đường huyết ngẫu nhiên chứ không nhất thiết phải chờ 8 tiếng.

Xét nghiệm đường huyết 2 giờ sau khi ăn

  • Để tiến hành xét nghiệm này, bệnh nhân cần bắt đầu bữa ăn đúng 2 giờ trước khi lấy mẫu máu. Xét nghiệm này có thể được tiến hành ở nhà bằng cách dùng thiết bị đo đường huyết cá nhân.

Xét nghiệm đường huyết ngẫu nhiên và xét nghiệm HbA1c máu

  • Không cần phải chuẩn bị gì đặc biệt trước khi tiến hành hai loại xét nghiệm này.

Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống

  • Bệnh nhân cần ăn một chế độ dinh dưỡng đặc biệt trong vòng 3 ngày trước khi làm xét nghiệm. Không được ăn, uống, hút thuốc và tập thể thao quá sức trong vòng ít nhất 8 tiếng trước khi lấy mẫu máu đầu tiên.
  • Nên hỏi bác sĩ nếu có bất kỳ thắc mắc nào về việc có cần làm xét nghiệm hay không, rủi ro khi làm xét nghiệm, tiến trình làm xét nghiệm, hoặc ý nghĩa của kết quả xét nghiệm.

Tiến trình xét nghiệm

Y tá lấy mẫu máu sẽ tiến hành các bước sau:

  • Quấn một dây đàn hồi quanh phần trên của bắp tay để ngăn máu lưu thông.
  • Khử trùng chỗ sẽ chích kim bằng cồn.
  • Chích kim tiêm vào tĩnh mạch.
  • Lấy máu vào ống xi-lanh hoặc ống nghiệm gắn liền.
  • Tháo dây nhựa khỏi bắp tay khi đã lấy đủ máu.
  • Ấn gạc hoặc bông vào chỗ chích kim sau khi rút kim ra.
  • Tiếp tục ấn/đè bông vào chỗ đã chích kim để cầm máu và băng lại.

Rủi ro khi lấy mẫu máu

  • Chỗ lấy máu sẽ có thể xuất hiện vết bầm nhỏ. Đó là do chảy máu trong (xuất huyết trong) và nguy cơ này có thể giảm bớt bằng cách ấn mạnh vào chỗ lấy máu vài phút sau khi rút kim.
  • Tĩnh mạch ở chỗ lấy máu có thể bị nóng đỏ, sưng tấy. Hiện tượng này gọi là viêm tĩnh mạch, rất hiếm khi xảy ra và có thể chữa bằng cách chườm nóng vài lần trong ngày.
  • Chảy máu kéo dài có thể xảy ra ở các bệnh nhân bị rối loạn đông máu. Việc dùng một số thuốc như aspirin, warfarin (tên thương mại là coumadin) và một số thuốc làm máu khó đông khác có thể dễ gây chảy máu. Hãy thông báo cho y tá hoặc bác sĩ trước khi lấy máu nếu bạn có các vấn đề về đông máu

Những nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm tiểu đường

Các nguyên nhân đưới đây sẽ khiến bệnh nhân không thể tiến hành xét nghiệm tiểu đường hoặc kết quả xét nghiệm không đáng tin cậy:

  • Ăn hoặc uống ( không phải nước lọc) trong vòng 8 tiếng trước khi làm xét nghiệm đường huyết khi đói, hoặc trong vòng 2 giờ trước khi làm xét nghiệm đường huyết 2 giờ sau khi ăn;
  • Uống đồ uống có cồn một vài ngày trước khi làm xét nghiệm;
  • Bị ốm hoặc căng thẳng thần kinh, hút thuốc, và uống nhiều caffeine;
  • Đang sử dụng các thuốc khác. Cần thông báo cho bác sĩ biết các loại thuốc đang uống và liều uống.

Lưu ý

Có thể đo nồng độ đường glucose trong nước tiểu. Nhiều người bị tiểu đường có nồng độ glucose cao trong nước tiểu. Tuy nhiên nồng độ đường huyết phải rất cao mới có thể phát hiện ra glucose trong nước tiểu. Vì thế xét nghiệm glucose trong nước tiểu không được dùng để chẩn đoán hoặc theo dõi bệnh tiểu đường.

Mặc dù các xét nghiệm được mô tả ở đây có thể xác nhận rằng bạn bị tiểu đường, nhưng bác sĩ vẫn chưa thể xác định loại bạn mắc phải là type 1 hay type 2

Để tìm hiểu xem bệnh tiểu đường của bạn là loại 1, các bác sĩ có thể tìm kiếm một số tự kháng thể nhất định. Tự kháng thể là các kháng thể tấn công nhầm vào các mô và tế bào khỏe mạnh của bạn. Sự hiện diện của một hoặc nhiều loại tự kháng thể đặc hiệu cho bệnh tiểu đường là phổ biến ở bệnh tiểu đường loại 1, nhưng không phải ở bệnh tiểu đường loại 2 hoặc tiểu đường đơn.

Nếu bạn bị tiểu đường khi đang mang thai, trước 12 tuần sau khi sinh bạn nên xét nghiệm lại xem có bị tiểu đường tuýp 2 hay không.

Bệnh tiểu đường là một căn bệnh mà các triệu chứng thường diễn ra âm thầm và không xuất hiện ở thời kỳ đầu. Hãy tiến hành xét nghiệm cẩn thận hàng ngày và ngăn ngừa các biến chứng của bệnh tiểu đường bằng việc kiểm soát tốt chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt của bản thân

Theo : Cinnabet.vn

5/5 (1 Review)
Có thể bạn quan tâm: ,

Cảm ơn bạn đã quan tâm tới sản phẩm TPBVSK Cinabet. Bạn vui lòng để lại số điện thoại và họ tên để Chuyên viên tư vấn gọi điện lại cho bạn trong vòng 24h

Ý kiến của bạn

x

Đơn đặt hàng

Để đặt mua hàng, các bạn vui lòng điền đầy đủ thông tin vào ô bên dưới. Chúng tôi sẽ gọi điện lại để xác nhận đơn hàng trong thời gian sớm nhất

  • Nội thành phí ship 30.000 VNĐ. Ngoại thành phí ship 50.000 VNĐ.
  • Đơn hàng trên 600.000 VNĐ FREE SHIP toàn quốc.
   
Hỗ trợ trực tuyến