Xét nghiệm A1C theo dõi bệnh tiểu đường

Xét nghiệm hemoglobin A1c là một trong những chỉ số xét nghiệm rất quan trọng với bệnh nhân tiểu đường vì nó cho bạn biết mức đường trong máu trung bình của bạn trong 2 đến 3 tháng qua đã được kiểm soát tốt hay chưa. Ở bài viết này chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ về chỉ số A1C và tầm quan trọng của nó với việc theo dõi, chẩn đoán và kiểm soát bệnh tiểu đường.

Chỉ số A1C là gì?

Xét nghiệm A1C còn được gọi là HbA1c là một loại hemoglobin đặc biệt kết hợp giữa hemoglobin và đường glucose, nó đại diện cho tình trạng gắn kết của đường trên Hb hồng cầu. Hemoglobin là một loại protein được tìm thấy bên trong các tế bào hồng cầu mang oxy đến cơ thể. A1c tồn tại trong hồng cầu và có chức năng vận chuyển oxy và glucose đi nuôi cơ thể.

Xét nghiệm A1C đo lường có bao nhiêu huyết sắc tố (Huyết sắc tố là một chất trong tế bào hồng cầu có vai trò vận chuyển oxy trong cơ thể) trong máu có glucose gắn vào nó. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy càng nhiều huyết sắc tố bị gắn đường trong máu thì chứng tỏ rằng thời gian gần đây bệnh tiểu đường không được kiểm soát tốt. Nồng độ A1C càng cao, bạn càng có nguy cơ cao bị các biến chứng của bệnh tiểu đường. Nếu lượng glucose bình thường, A1C của bạn sẽ bình thường.

Những người mắc bệnh tiểu đường cần xét nghiệm này thường xuyên để xem mức độ của họ có nằm trong phạm vi không. Nó có thể cho biết nếu bạn cần điều chỉnh thuốc trị tiểu đường của bạn .

Xét nghiệm A1c cũng được sử dụng để chẩn đoán bệnh tiểu đường .

Xét nghiệm A1C cho biết điều gì?

Xét nghiệm A1C đo lượng đường trong máu của bạn trung bình trong hai đến ba tháng qua. Kết quả xét nghiệm A1C của bạn có thể giúp:

  • Xác định được bệnh tiền tiểu đường. Nếu bạn bị tiền tiểu đường, bạn có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch cao hơn.
  • Chẩn đoán bệnh tiểu đường loại 1 và loại 2. Để xác nhận chẩn đoán bệnh tiểu đường, bác sĩ có thể sẽ xem xét kết quả của hai xét nghiệm máu được thực hiện vào các ngày khác nhau – hai xét nghiệm A1C hoặc xét nghiệm A1C cộng với xét nghiệm máu tiểu đường khác.
  • Theo dõi kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường của bạn. Kết quả của (các) bài kiểm tra A1C ban đầu của bạn cũng giúp thiết lập mức A1C cơ bản của bạn. Xét nghiệm A1C sau đó được lặp lại thường xuyên để theo dõi kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường của bạn.
  • Nó đo lượng đường trong máu trung bình của bạn trong hai đến ba tháng qua và có thể cho thấy kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường của bạn hoạt động tốt như thế nào để giảm lượng đường trong máu theo thời gian.

Những ai nên đi xét nghiệm A1C?

Theo khuyến cáo từ Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam (VADE) khi bạn có một trong những nguy cơ dưới đây bạn cần đi xét nghiệm A1C để tầm soát đái tháo đường (và Tiền đái tháo đường):

1. Nhóm người thừa cân, béo phì nằm trong bất kỳ độ tuổi nào hoặc bị một trong những vấn đề sau:

  • HbA1c ≥ 5.7%, rối loạn đường huyết đói hoặc rối loạn đường huyết sau ăn ở các lần xét nghiệm trước.
  • Có người thân trong gia đình bị đái tháo đường.
  • Phụ nữ đã được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ.
  • Tiền sử bệnh tim mạch.
  • Người bị tăng huyết áp.
  • Phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang.
  • Người ít vận động

2. Những người từ 45 tuổi trở lên
3. Nếu xét nghiệm bình thường, nên làm lại 3 năm 1 lần

Tần suất đi làm xét nghiệm A1C

Tần suất bạn cần xét nghiệm A1C tùy thuộc vào loại bệnh tiểu đường bạn đang gặp phải, kế hoạch điều trị và mức độ quản lý lượng đường trong máu của bạn. Ví dụ: xét nghiệm A1C có thể được đề xuất:

  • Mỗi năm một lần nếu bạn bị tiền tiểu đường
  • Hai lần một năm nếu bạn mắc bệnh tiểu đường loại 2, bạn không sử dụng insulin và lượng đường trong máu luôn nằm trong phạm vi mục tiêu của bạn
  • Bốn lần một năm nếu bạn bị tiểu đường loại 1
  • Bốn lần một năm nếu bạn mắc bệnh tiểu đường loại 2, bạn sử dụng insulin để kiểm soát bệnh tiểu đường hoặc bạn gặp khó khăn trong việc giữ mức đường trong máu trong phạm vi mục tiêu của bạn
  • Bạn có thể cần xét nghiệm A1C thường xuyên hơn nếu bác sĩ thay đổi kế hoạch điều trị bệnh tiểu đường hoặc bạn bắt đầu dùng thuốc trị tiểu đường mới.

Điều cần thận trọng khi xét nghiệm HbA1c

Lưu ý trước khi tiến hành xét nghiệm A1c?

Xét nghiệm HbA1c sẽ không phản ánh sự tăng hay giảm đường huyết tạm thời do ăn uống hay do dùng thuốc và xét nghiệm cũng không phản ánh khả năng kiểm soát đường trong vòng 3–4 tuần trước đó.

Trước khi tiến hành kỹ thuật y tế này, bạn nên hiểu rõ các cảnh báo và lưu ý. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để có thêm thông tin và hướng dẫn cụ thể.

Những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm A1C?

Bất cứ ai bị tiểu đường trong thời gian dài đều biết rằng xét nghiệm A1C có thể không chính xác nếu như người bệnh ở một trong những trường hợp như: bị suy thận, bệnh gan hoặc thiếu máu nặng, tán huyết, hoặc chảy máu nặng. Ngoài ra, dân tộc cũng ảnh hưởng đến chỉ số A1C. Ví dụ: Những người gốc Phi, Địa Trung Hải hoặc Đông Nam Á có thể có một loại huyết sắc tố ít phổ biến hơn có thể can thiệp vào một số xét nghiệm A1C. A1C cũng có thể bị ảnh hưởng nếu tỷ lệ sống của hồng cầu giảm.

Nếu bạn bị xuất huyết nặng hoặc xuất huyết mãn tính (có thể từ chu kỳ kinh nguyệt), bạn có thể có nồng độ huyết sắc tố thấp bất thường. Điều này có thể dẫn đến kết quả HbA1C có phần trăm thấp hơn chỉ số thật.

Nếu huyết sắc tố của bạn có hình dạng không đồng nhất – có nghĩa là bạn có những huyết sắc tố có hình dạng bất thường – kết quả HbA1C có thể sai sót. Đối với bệnh nhân có hình dạng huyết sắc tố bất thường, có thể được xét nghiệm HbA1C bằng những loại máy chuyên biệt.

Nếu một người đã được truyền máu trước đó không lâu, xét nghiệm này có thể không chính xác và không phản ánh chính xác khả năng kiểm soát glucose trong vòng 2–3 tháng.

Độ chính xác của chỉ số A1C là tương đối. Kết quả kiểm tra A1C có thể cao hơn hoặc thấp hơn một nửa phần trăm so với tỷ lệ phần trăm thực tế. Điều đó có nghĩa là nếu A1C của bạn là 6, nó có thể chỉ ra phạm vi từ 5,5 đến 6,5.

Quy trình thực hiện xét nghiệm HbA1c

Chuẩn bị gì trước khi thực hiện xét nghiệm HbA1c?

Nói chung, bạn không cần nhịn ăn hay dừng loại thuốc bạn đang sử dụng trước khi làm xét nghiệm A1c vì nó không gây ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm. Xét nghiệm này có thể được thực hiện bất cứ lúc nào trong ngày, thậm chí sau bữa ăn.

Khi đi lấy máu xét nghiệm, bạn nên mặc áo thun với tay ngắn để điều dưỡng có thể dễ dàng lấy máu.

Quy trình thực hiện của xét nghiệm HbA1c như thế nào?

Nhân viên y tế lấy máu sẽ sẽ:

  • Quấn băng đàn hồi (garô) xung quanh cánh tay bạn để chặn dòng chảy của máu giúp cho các tĩnh mạch dưới garô lớn hơn vì vậy có thể dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch
  • Làm sạch da bằng cồn
  • Đưa kim vào tĩnh mạch
  • Kéo nòng để lấy máu
  • Tháo garô khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu
  • Đặt một miếng gạc hoặc bông trên chỗ lấy máu sau khi rút kim ra
  • Đè lên chỗ lấy máu và sau đó dán băng lại.

Bạn nên làm gì sau khi xét nghiệm HbA1c?

Bạn có thể cảm thấy khó chịu khi quấn garô quanh tay. Bạn có thể cảm thấy không có cảm giác gì khi đưa kim vào tĩnh mạch, hoặc cảm thấy tê hoặc như bị côn trùng cắn.

Bạn có thể gỡ băng và bông trong khoảng 20–30 phút. Bạn sẽ được định ngày để lấy kết quả xét nghiệm. Bác sĩ sẽ giải thích kết quả xét nghiệm. Bạn nên thực hiện theo các hướng dẫn của bác sĩ.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về quy trình thực hiện, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và giải đáp.

Các con số sau khi xét nghiệm A1C có ý nghĩa gì?

Sự hình thành HbA1c xảy ra chậm 0.05% trong ngày và tồn tại suốt trong đời sống của hồng cầu 120 ngày, thay đổi sớm nhất trong vòng 4 tuần lễ.

Bình thường HbA1c chiếm 4-6% trong toàn bộ hemoglobin. Chỉ số HbA1c cao khi tăng trên bình thường 1% tương ứng với giá trị đường huyết bạn tăng lên 30mg/dl hay 1.7mmol/l.

Theo Viện Tiểu đường và Bệnh tiêu hóa và Thận, một người không bị tiểu đường sẽ có khoảng 5% lượng huyết sắc tố glycated, mức A1C bình thường là thấp hơn 5.7%.

Người bị tiền tiểu đường có chỉ số A1C nằm trong khoảng từ 5.7% – 6.4%

Nếu chỉ số A1C là 6.5% hoặc cao hơn thì chứng tỏ người đó bị bệnh tiểu đường.

Để theo dõi kiểm soát glucose tổng thể, những người mắc bệnh tiểu đường nên làm xét nghiệm A1C ít nhất hai lần một năm. Các phép đo thường xuyên hơn (ví dụ, cứ sau 3 tháng) nên được thực hiện nếu bạn bị tiểu đường tuýp 1, nếu điều trị của bạn đang được điều chỉnh, nếu bạn và bác sĩ của bạn đang đặt ra các mục tiêu đường huyết nhất định, hoặc nếu bạn đang mang thai.

Nếu chỉ số A1C của bạn cao thì sao?

Nồng độ A1C cao là dấu hiệu của bệnh tiểu đường không kiểm soát được, có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc các bệnh sau:

  • Nguy cơ mắc bệnh tim mạch, chẳng hạn như đột quỵ và đau tim
  • Biến chứng về bệnh thận
  • Tổn thương thần kinh
  • Tổn thương mắt có thể dẫn đến mù lòa
  • Các biến chứng về chân: Tê, ngứa ran và thiếu cảm giác ở bàn chân do tổn thương thần kinh, nhiễm trùng và nặng là hoạị tử phải cắt cụt chi
  • Vết thương chậm lành và nhiễm trùng

Kiểm soát HbA1c và đường huyết như thế nào là tốt?

Đường huyết được kiểm soát tốt nhất khi HbA1c < 6.5% và đường huyết lý tưởng là trở về bình thường. Trong một số trường hợp có thể chấp nhận mức đường huyết lúc đói 150mg%, tránh đường huyết thấp < 60mg% hay bị hạ đường huyết. Để kiểm soát được đường huyết tốt bạn cần phải tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ chuyên gia để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Làm như thế nào để HbA1c dưới 6.5%?

Nếu bạn đang ở giai đoạn đầu của bệnh tiểu đường loại 2, những thay đổi nhỏ trong lối sống có thể tạo ra sự khác biệt lớn và thậm chí khiến bệnh tiểu đường của bạn thuyên giảm.

Đối với những người bị tiền tiểu đường hoặc tiểu đường trong một thời gian dài, kết quả A1C cao hơn có thể là một dấu hiệu cho thấy bạn cần bắt đầu dùng thuốc hoặc thay đổi những gì bạn đã dùng. Tiền tiểu đường có thể tiến triển thành bệnh tiểu đường với tỷ lệ 5% 10% mỗi năm. Bạn cũng có thể cần phải thực hiện các thay đổi lối sống khác và theo dõi đường huyết hàng ngày của bạn chặt chẽ hơn. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về kế hoạch điều trị tốt nhất cho bạn.

Để giữ cho chỉ số đường huyết luôn dưới 6.5% trong thời gian lâu dài đòi hỏi bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt, chặt chẽ hàng ngày về chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, chế độ tập luyện, chế độ dùng thuốc và tự theo dõi đường huyết tại nhà theo chỉ định của bác sĩ cho người tiểu đường. Nên nhớ kiểm soát mức đường huyết ổn định liên tục 24 giờ trong ngày là tác động chính để làm giảm HbA1c theo chỉ số mục tiêu.

Làm thế nào để kiểm soát bệnh tiểu đường?

 

0/5 (0 Reviews)

Cảm ơn bạn đã quan tâm tới sản phẩm TPBVSK Cinabet. Bạn vui lòng để lại số điện thoại và họ tên để Chuyên viên tư vấn gọi điện lại cho bạn trong vòng 24h

Ý kiến của bạn

x

Đơn đặt hàng

Để đặt mua hàng, các bạn vui lòng điền đầy đủ thông tin vào ô bên dưới. Chúng tôi sẽ gọi điện lại để xác nhận đơn hàng trong thời gian sớm nhất

  • Nội thành phí ship 30.000 VNĐ. Ngoại thành phí ship 50.000 VNĐ.
  • Đơn hàng trên 600.000 VNĐ FREE SHIP toàn quốc.
   
Hỗ trợ trực tuyến